EU-OSHA onderzocht signalering van beroepsziekten wereldwijd

Wat zijn manieren om beroepsziekten op termijn te voorkomen? Daarvoor moet eerst voldoende bekend zijn over de aard van de problemen en de relatie tot het werk. Signaleringssystemen kunnen hierbij helpen. EU-OSHA rondde onlangs een uitgebreid wereldwijd onderzoek naar deze systemen af.

‘Sentinel’ systemen

Signaleringssystemen of ‘sentinel’ systemen zijn volgsystemen die in een vroeg stadium nieuwe combinaties van blootstelling, werkomstandigheden en gezondheidsproblemen kunnen ontdekken. De systemen registreren en onderzoeken beroepsziekten in een land of regio. Een uitgebreid signaleringssysteem bevat een keten van informatie- en communicatiemiddelen die:

  • gebeurtenissen of veranderingen in de omgeving kunnen waarnemen,
  • een gebeurtenis of signaal kunnen onderscheiden van de achtergrondinformatie,
  • besluitvorming ondersteunen na het ontdekken van een gebeurtenis of signaal,
  • boodschappen kunnen genereren voor belanghebbenden.

Hoe signaleren we beroepsziekten in Nederland?

In Nederland en België werken we met SIGNAAL: Signalering Nieuwe Arbeidsgerelateerde Aandoeningen Loket. Dit is een online loket waar artsen hun vermoedens over nieuwe verbanden tussen gezondheid en werk kunnen voorleggen aan een panel van beroepsziektespecialisten.

Om oorzaken van beroepsziekten te kunnen achterhalen en maatregelen te kunnen nemen is het melden van mogelijke relaties tussen werk en gezondheidsklachten van belang. Bedrijfsartsen zijn dan ook verplicht om melding te maken als ze vermoeden dat er een relatie bestaat. Dit gebeurt op een anonieme manier.

In Nederland wordt SIGNAAL beheerd door het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB). Bekijk www.beroepsziekten.nl voor meer informatie.

“Een ideaal systeem bestaat niet” en meer conclusies uit het onderzoek

Verschillende landen hebben signaleringssystemen. In het onderzoek bekijkt en vergelijkt EU-OSHA 75 systemen uit 26 verschillende landen wereldwijd om te achterhalen wat goed werkt en wat minder goed. Dit zijn de belangrijkste conclusies:

  • Er zijn verschillende soorten systemen. Sommige zijn gericht op de populatie en anderen op het individu. Enkele systemen kunnen individuele gevallen van mogelijk nieuwe beroepsziekten signaleren. Het Nederlands/Belgische systeem SIGNAAL is daar een van.
  • Niet alle beroepsziekten worden goed opgepikt door systemen. Met name psychosociale aandoeningen, bot- en spierziekten en sommige vormen van kanker worden niet altijd gesignaleerd. Ook wordt binnen nieuwe beroepsgroepen, zoals communicatie en IT, nog weinig gesignaleerd.
  • Dit onderzoek toont het belang van internationale samenwerking in de signalering van beroepsziekten aan.
  • Een optimaal systeem bestaat niet. Verschillende systemen hebben zowel voor- als nadelen. Bij het ontwikkelen van een nieuw systeem is het goed om te leren van de bestaande systemen.

Lees meer en download het rapport op de website van EU-OSHA (in het Engels).

Om het u gemakkelijk te maken, noemen we hieronder een aantal relevante pagina’s uit het rapport:

  • Pag. 12, tabel 1: overzicht van nieuwe werk gerelateerde ziekten
  • Pag. 17, afbeelding 1: overzicht van alle soorten volgsystemen.
  • Pag. 75, tabel 10: literatuuronderzoek naar verschillende systemen.
  • Pag. 78: beschrijving van SIGNAAL.
  • Pag. 120, tabel 15: overzicht met belangrijkste pijlers van signaleringsprogramma’s
  • Pag. 129, afbeelding 7: overzicht met de belangrijkste stappen en spelers om tot een goede signalering van beroepsziekten te komen.
  • Pag. 139: conclusies.

Deel deze pagina: