Cijfers geven inzicht in duurzame inzetbaarheid voor én na corona

Onlangs verschenen de resultaten van de Werkgevers Enquête Arbeid (WEA) en de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA). Beide rapporten bevatten de cijfers uit 2019 over werk, arbeidsomstandigheden en genomen maatregelen; de laatste cijfers van vóór de COVID-19 pandemie. Zowel werkgevers als werknemers zien risico’s op het gebied van werkdruk, lichamelijke belasting en beeldschermwerk. Risico’s die ook in Europa worden herkend want vanaf oktober start de nieuwe Europese campagne: ‘Gezond werk: verlicht de last!”

Gezond blijven en het benutten van talent (kennis en vaardigheden) zijn allebei belangrijke factoren van duurzame inzetbaarheid. Wie duurzaam inzetbaar is, is in staat om in het huidige én toekomstige werk goed te blijven functioneren. Welke maatregelen nemen werknemers om de inzetbaarheid van hun medewerkers te vergroten? En hoe waarderen medewerkers die maatregelen? Een kleine greep uit de resultaten van de WEA en de NEA op het gebied van arbeidsomstandigheden en duurzame inzetbaarheid.

Maatregelen en tevredenheid

In de WEA zijn 4.500 bedrijven ondervraagd. In de resultaten zien we dat een groot aantal werkgevers hun werknemers ruimte biedt voor onder andere flexibele werktijden, zelf roosteren en telewerk/thuiswerk. Vooral telewerk nam in de afgelopen jaren toe (15% in 2019 tegenover 10% in 2012). Werkgevers bieden hun medewerkers ook in toenemende mate individueel maatwerk, variërend van ontwikkeling/opleiding (63%), wijzigingen in taakinhoud en -omvang (59%), zorgverlof/mantelzorg (34%) tot werkduur (50%).

In de NEA werden in 2019 ruim 58.000 medewerkers ondervraagd. Uiteraard zijn er grote verschillen in hun persoonlijke situatie, maar over het algemeen genomen blijkt driekwart van de werknemers tevreden met hun werk en de arbeidsomstandigheden. Werknemers in de financiële dienstverlening (84%) de landbouw (81%) en het bestuur (80%) zijn het vaakst tevreden met hun arbeidsomstandigheden.

NEA 2019: tevredenheid van werknemers met werk en arbeidsomstandigheden

Welke arbeidsrisico’s zien werkgevers en werknemers?

Naast het actief bevorderen van de gezondheid van medewerkers is het verminderen en voorkomen van arbeidsrisico’s een belangrijke voorwaarde voor duurzame inzetbaarheid. Als belangrijkste risico’s noemen werkgevers werkdruk, lichamelijke belasting (tillen, duwen en/of trekken) en beeldschermwerk.

Die risico’s zien we ook terug in de NEA, waarin werknemers gemiddeld ruim vier uur per dag achter een beeldscherm werken. Een daarmee samenhangend risico op het gebied van fysieke belasting is veel en langdurig zitten. Niet alleen op het werk, ook thuis zitten we veel en vaak en meestal ook nog achter een beeldscherm. Dat kan op termijn tot allerlei lichamelijke ongemakken leiden.

44% van de medewerkers geeft tenslotte aan dat er aanvullende maatregelen nodig zijn tegen werkdruk en/of werkstress. Van de ondervraagden geeft 17% aan burn-outklachten te hebben (gehad). 16% voelt zich weleens emotioneel uitgeput en 31% voelt zich weleens leeg aan het einde van de werkdag.

WEA 2019: de belangrijkste risico's volgens werkgevers

Europese campagne 2020-2022 ‘Gezond werk: verlicht de last!’

Ook in de Europese enquête naar arbeidsomstandigheden ESENER melden drie op de vijf werknemers klachten aan het bewegingsapparaat, oftewel skelet, spieren, gewrichten en/of pezen. De meest voorkomende werk gerelateerde fysieke klachten zijn pijn in de rug, nek, schouders of armen. Klachten die niet alleen iemands vermogen om te werken beïnvloeden, maar ook de kwaliteit van leven. Al met al zijn klachten in verband met spier- en skeletaandoeningen de meest voorkomende oorzaken voor ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid en vervroegd uittreden. Daarom staat belastend werk centraal in de nieuwe Europese ‘Een gezonde werkplek’-campagne die start in oktober.

Binnen het Netwerk Duurzaam Fysiek Werk is veel informatie over de risico’s van belastend werk beschikbaar, net als tools om deze risico’s in kaart te brengen in aan te pakken. Nieuw is een korte serie webinars. De eerste twee webinars over instrumenten en bronaanpak bij fysieke belasting zijn nu terug te kijken.

Bekijk alle feiten en cijfers over werk in Nederland op monitorarbeid.nl

Al vijftien jaar lang volgt de NEA de veranderingen in werk en arbeidsomstandigheden. De NEA signaleert gevolgen van die veranderingen voor de gezondheid, duurzame inzetbaarheid, productiviteit, en innovatiekracht van werknemers. Sinds 2010 worden ook elke twee jaar werkgevers gevraagd naar hun arbeidsbeleid.

Alle informatie, factsheets en onderzoeksrapporten van de NEA, de WEA én andere onderzoeken (zoals het nieuwe onderzoek ‘Werken tijdens de coronacrisis’) vind je op www.monitorarbeid.nl. Nuttig en noodzakelijk voor wetenschappers en beleidsmakers binnen overheid, werkgevers, vakbonden, brancheorganisaties en andere belanghebbenden.

Lees meer:

Deel deze pagina: